REHABILITACJA DLA DOROSŁYCH

Proprioceptywne Nerwowo Mięśniowe Torowanie jest to koncepcja która opiera się na założeniu, iż wszyscy ludzie łącznie z osobami niepełnosprawnymi posiadają nienaruszony potencjał życiowy. Terapeuta koncentruje się na pobudzeniu niewykorzystanego potencjału, na mobilizacji rezerw czynnościowych, wzmacnia to co pacjent jest wstanie wykonać na poziomie fizycznym i psychicznym. Celem jest osiągnięcie jak najwyższego poziomu funkcjonalnego. To metoda globalna, kompleksowa, a każdy zabieg kierowany jest do człowieka jako całości.

metoda ta zajmuje się leczeniem głównie różnego rodzaju bólów kręgosłupa, opiera się na dokładnym wywiadzie chorobowym pozwalającym określić przyczynę objawów. Metoda ta oferuje pacjentom system samodzielnego radzenia sobie z bólem. Celem terapii jest zastosowanie precyzyjne dobranie technik manualnych, pozwalających odwrócić mechaniczne zmiany w obrębie kręgosłupa czy też stawów. WSKAZANIA : dyskopatie, zespoły bólowe kręgosłupa, zrosty około korzeniowe, bóle głowy, migreny, stany pourazowe np. smagnięcie biczem

Metoda Briana Mulligana daje fizjoterapeutom wiedzę i nowe narzędzia do pracy z pacjentami z dysfunkcjami w obrębie stawów obwodowych i z chorobą krążka międzykręgowego.

Techniki terapeutyczne połączone z ruchem wyposażają pacjenta w niezbędne informacje dotyczące postępowania w okresie zaostrzenia choroby, wykonywania czynności dnia codziennego w sposób nie prowokujący wystąpienia objawów. Przygotowują do profilaktyki nawrotów choroby oraz przejęcia części odpowiedzialności za proces leczenia.

Atutem koncepcji Mulligana jest bezbolesność wykonywania terapii, co zapewnia komfort i bezpieczeństwo zarówno pacjenta jak i terapeuty, oraz stosowanie pozycji obciążenia ciężarem ciała bez uzyskiwania chwilowego odciążenia, co zwykle łagodzi objawy i występuje w innych metodach manualnych.

Pacjent nie jest biernie poddawany terapii, lecz aktywnie w niej uczestniczy.

Koncepcja Mulligana zakłada:

• całkowitą bezbolesność podczas stosowania technik kinezyterapeutycznych
• funkcjonalne obciążenie powierzchni stawowych siłą grawitacji
• łączenie ruchu biernego, mobilizacyjnego w płaszczyźnie powierzchni stawowych z czynnym ruchem kątowym w tym samym stawie
• stosowanie docisku na końcu zakresu bezbolesnego ruchu
• wykonanie odpowiedniej liczby powtórzeń wyżej wymienionej procedury terapeutycznej
• polecenie “zadania domowego” dla pacjenta, polegającego na wykonywaniu indywidualnie dobranych ćwiczeń

Bardzo dobrze koreluje z kinesiotapingiem.

Integracja sensoryczna (SI) to proces, podczas którego układ nerwowy człowieka odbiera informacje z receptorów wszystkich zmysłów (dotyk, układ przedsionkowy odbierający ruch, czucie ciała, czyli propriocepcja, węch, wzrok, słuch, smak), następnie organizuje je i interpretuje tak, aby mogły być wykorzystane w celowym działaniu. Innymi słowy jest to reakcja adaptacyjna służąca do wykonania określonej czynności, przyjęcia odpowiedniej pozycji ciała, itp.

U większości osób proces integracji sensorycznej przebiega automatycznie umożliwiając reakcje odpowiednie do wymogów otoczenia i warunkuje prawidłowy rozwój sensomotoryczny. W przypadku wystąpienia Zaburzeń Przetwarzania Sensorycznego będą pojawiać się dysfunkcje w rozwoju motorycznym, poznawczym oraz zachowaniu dziecka.

Celem Terapii Integracji Sensorycznej jest dostarczenie takiej ilości odpowiednich bodźców sensorycznych, przedsionkowych, proprioceptywnych i dotykowych, aby dać możliwość prawidłowej pracy centralnego układu nerwowego.

Pożądane reakcje adaptacyjne pojawiają się w sposób naturalny, jako konsekwencja poprawy funkcjonowania układu nerwowego (kształtują się i poprawiają połączenia synaptyczne OUN).

Proces integracji sensorycznej zaczyna się od pierwszych tygodni życia płodowego i najintensywniej przebiega do końca wieku przedszkolnego. Z rozwojem integracji sensorycznej wiąże się całokształt funkcjonowania człowieka.

Zajęcia terapeutyczne prowadzone z dzieckiem mają na celu kompensowanie, określonych diagnozą, deficytów i zaburzeń w integracji zmysłowej dziecka. Diagnoza oparta jest na przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu oraz na Testach Integracji Sensorycznej.

Zajęcia integracji sensorycznej w większości mają charakter aktywności ruchowej, która nakierowana jest na stymulację zmysłów. Są dostosowane do poziomu rozwojowego dziecka i mają postać “naukowej zabawy”. Terapia jest zazwyczaj dla dziecka przyjemnością, ale jednocześnie ciężką pracą, nastawioną na osiągnięcie sukcesu, który prawdopodobnie byłby niemożliwy w całkowicie spontanicznej zabawie.

Ważnym aspektem terapii jest motywacja dziecka.

Objawy zaburzeń integracji sensorycznej:

• nadmierna lub zbyt mała wrażliwość na bodźce dotykowe, wzrokowe, słuchowe oraz ruch, np. unikanie dotykania niektórych faktur (piasek, kasza); unikanie zabaw plasteliną, malowania palcami; problemy z manipulacją, posługiwaniem się sztućcami, nożyczkami; nieprawidłowy chwyt długopisu; nadwrażliwość na dźwięki, na światło; trudności w nauce pisania i czytania; trudności z wysłuchiwaniem poleceń; problemy z nauką jazdy na rowerze; unikanie zabaw na huśtawce, karuzeli, lub nadmierne poszukiwanie tych zabaw; kłopoty z przepisywaniem z tablicy, gubienie liter, sylab; mylenie stron prawa-lewa, szczególnie gdy dziecko nie ma czasu na zastanowienie; niski próg tolerancji na bliskość innej osoby;
• zbyt wysoki lub zbyt niski poziom aktywności ruchowej;
• zaburzenia napięcia mięśniowego;
• słaba koordynacja ruchowa (problemy te mogą dotyczyć małej lub dużej motoryki);
• niezgrabność ruchowa;
• trudności w koncentracji, impulsywność;
• szybka męczliwość;
• wycofanie z kontaktów społecznych;
• opóźnienie rozwoju mowy, rozwoju ruchowego oraz trudności w nauce;
• słaba organizacja zachowania, brak planowania.

Deficyty integracji sensomotorycznej często współwystępują z następującymi schorzeniami:

Autyzm, Mózgowe Porażenie Dziecięce, Rozszczep kręgosłupa, schorzeniami o podłożu genetycznym (np. Zespół Downa, Aspergera, Reta, Williamsa, Turnera, Klinefeltera oraz innymi dysfunkcjami rozwojowymi jak: ADD, ADHD.

Efekty terapii Integracji Sensomotorycznej:

• poprawa automatycznego przetwarzania i wykorzystywania skomplikowanych informacji sensorycznych, a tym samym widoczne polepszenie funkcjonowania dziecka w życiu codziennym;
• poprawa koordynacji ruchowej oraz możliwości i jakości wykonywania trudniejszej aktywności ruchowej z zakresu dużej i małej motoryki;
• pozytywne zmiany w zachowaniu;
• poprawa stosunków z rówieśnikami;
• zwiększenie poczucia własnej wartości.

W miarę poprawy efektywnego funkcjonowania układu nerwowego niektóre dzieci będą osiągały postępy w rozwoju mowy, inne w umiejętnościach szkolnych. Bardzo często rodzice stwierdzają, że ich dziecko jest lepiej zorganizowane, skoncentrowane, pewniejsze siebie.

Metoda Ruchu Rozwijającego opracowana została przez Weronikę Sherborne.
Jest to metoda niewerbalna, uaktywniająca język ciała i ruchu.

Główna idea metody zawarta jest w tezie, że posługiwanie się ruchem rozwijającym świadomość własnego ciała, świadomość przestrzeni i działania w niej, a także umiejętność i potrzebę dzielenia jej z innymi ludźmi prowadząca do nawiązywania z nimi bliskiego kontaktu służy rozwojowi dziecka i może być wykorzystana w terapii zaburzeń rozwoju.

Założenia metody opierają się na naturalnych potrzebach dziecka. Odpowiadają etapom kształtowania się umiejętności związanych z ruchem, umożliwiających lepsze poznanie otoczenia poprzez zdobywanie indywidualnych doświadczeń opartych na kształtowaniu nowych umiejętności w zakresie rozwoju fizycznego, psychicznego.

Podstawowe założenia metody to rozwijanie przez ruch:

• świadomości własnego ciała i usprawniania ruchowego;
• świadomości przestrzeni i działania w niej;
• dzielenia przestrzeni z innymi ludźmi i nawiązywania z nimi bliskiego kontaktu.

Głównym celem terapii jest zdobycie przez dziecko świadomości własnego ciała rozwijanej równolegle z usprawnianiem ruchowym. Przez dopływ wiadomości o własnym ciele, jego użyciu w sposób adekwatny do możliwości percepcji i potrzeb dziecka, następuje kształtowanie umiejętności społecznych, eksploratywnego działania, doprowadzającego do poczucia świadomości przestrzeni i działania w niej.

W swoim programie ćwiczeń ruchowych Weronika Sherborne wyróżnia następujące grupy ćwiczeń:

• ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała;
• ćwiczenia pomagające zdobyć pewność siebie i poczucie bezpieczeństwa w otoczeniu;
• ćwiczenia ułatwiające nawiązywanie kontaktu i współpracy z partnerem i grupą;
• ćwiczenia twórcze.

Wymienione ćwiczenia mogą występować w różnych formach, jako zajęcia indywidualne, w parach lub grupowe. Zakres każdego ćwiczenia może być mniej lub bardziej rozszerzony zgodnie z potrzebami, stopniem zaawansowania, możliwościami.

Na przykład dzieci upośledzone umysłowo wymagają wielu ćwiczeń prowadzących do poznania ciała, przestrzeni, koncentracji, rozwoju, siły oraz nawiązania kontaktów.

Terapia ruchowa metodą W. Sherborne wywiera najsilniejszy wpływ na sferę emocjonalną i motoryczną. Sprzyja także rozwojowi wyobraźni i pomysłowości dzieci, kształci orientację w schemacie ciała i przestrzeni, rozwija zdolność koncentracji uwagi. Dzięki terapii dzieci zdobywają zaufanie do siebie i do otoczenia, kształtuje się pozytywnie ich obraz samego siebie i pozytywne nastawienie do świata.

Jako metoda terapii znajduje zastosowanie w pracy z dziećmi z zaburzeniami rozwoju psychoruchowego, a więc przede wszystkim w przypadkach upośledzenia umysłowego. Również dla dzieci z tzw. normą intelektualną, przejawiających zaburzenia w zakresie sfery emocjonalnej i społecznej.

Mięśniowo-powięziowe punkty spustowe (myofascial trigger point) są to miejsca szczególnej nadwrażliwości mięśniowej. Upośledzają funkcję poszczególnych mięśni, grup mięśniowych, co z kolei upośledza czynność lokomotoryczną organizmu.

W miejscu aktywnego punktu spustowego wyczuwa się zgrubienia, które mogą na skutek ucisku wywoływać ból promieniujący.

Są one charakterystycznym i diagnostycznym objawem mięśniowo-powięziowych zespołów bólowych (Myofascial Pain Syndromes).

Zaburzenia w obrębie powięzi mogą powodować powstawanie nieprawidłowych napięć, które pociągają struktury kostne w nieprawidłowych kierunkach doprowadzając do kompresji w stawach, powodując ból i dysfunkcję.

Skrócone struktury mięśniowo-powięziowe upośledzają kurczliwość mięśnia, osłabiają jego siłę i wytrzymałość. Dodatkowo struktury nerwowe i naczynia krwionośne mogą być uciskane zaburzając ich funkcję.

Zintegrowane techniki diagnozy i leczenia tkanek miękkich wg. Eda Wilsona polegają na likwidowaniu zaburzeń przy użyciu kostek lodu i/lub mikromasażu i bezpośrednio po nich rozciąganiu zajętych mięśni.

Wykorzystywane techniki polegają na wykonywaniu pulsacyjnego, miejscowego masażu w miejscu występowania punktu spustowego. Stosując krótką, delikatną i bezbolesną technikę minimalizujemy możliwość zaostrzenia problemów pacjenta.

Aby osiągnąć zamierzony efekt terapeutyczny, nie musimy koniecznie głęboko uciskać bolesnego mięśnia. Jeśli mięsień i skóra nad nim posiadają wspólne unerwienie, jak to bywa zazwyczaj ale nie powszechnie, wtedy delikatny ruch okrężny (masaż), wykonany na skórze, na miejscowym punkcie spustowym, może przynieść korzyści. Wpływają one na dysfunkcje i urazy tkanek miękkich (mięśni, powięzi, ścięgien, więzadeł).

Przyczyny występowania punktów spustowych:

• sumujące się mikrourazy;
• zmiany przeciążeniowe w układzie stawowym, mięśniowym;
• patologiczne napięcie mięśniowe i/lub osłabienie mięśni;
• stres;
• zaburzenia pooperacyjne;
• długotrwała, nieprawidłowa pozycja ciała;
• długotrwałe unieruchomienie, np.: w łóżku;
• długotrwały wysiłek fizyczny;
• niedobór witamin.

Objawy występowania punktów spustowych:

• ból miejscowy lub przeniesiony;
• napięte i /lub bolesne pasmo mięśniowe;
• osłabienie mięśnia lub grupy mięśniowej;
• miejscowa reakcja w postaci drgania;
• reakcje emocjonalne;
• reakcje układy wegetatywnego, np. pocenie się.

Terapia może być wykorzystywana m.in.:

• u starszych , słabych pacjentów;
• u silnie reagujących na inne terapie fizykalne: mobilizacje, manipulacje;
• w syndromach bólu występującego wszędzie, np. fibromialgie;
• u pacjentów po operacjach z bólem w okolicach wtórnych w stosunku do rany;
• w normalizacji napięcia mięśniowego przed głównymi ćwiczeniami;
• w przykurczach pochodzenia mięśniowego oraz łącznotkankowego;
• w osłabieniu fizjologiczym mięśni;
• w ograniczeniu ruchomości stawów wynikającym z dysfunkcji tkanek miękkich;
• w chorobach reumatycznych;
• w osteoporozie.